Wydarzenia, Kościoły i religie

Protestanci obchodzili 100-lecie parafii

22-09-2020 07:05   Janusz Ludwiczak

W niedzielę w kościele Łaski Bożej przy parku Manitiusa odprawione zostało uroczyste nabożeństwo z okazji 100-lecia Parafii Ewangelicko-Augsburskiej.

Parafia Ewangelicko-Augsburska w Poznaniu powołana została w 1920 roku, początkowo jako zbór, a od 1936 roku, jako samodzielna parafia podległa Konsystorzowi Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP w Warszawie i biskupowi Juliuszowi Burschemu. Parafia powstała na gruncie działającego od 1919 roku Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Głównym celem Parafii była służba duszpasterska wśród polskich ewangelików zamieszkujących Poznań i dawną Prowincję Poznańską. Stanowiła ona przeciwwagę dla Ewangelickiego Kościoła Unijnego w Polsce, który zrzeszał w większości wiernych narodowości niemieckiej na terenach należących przed 1919 rokiem do Niemiec. W tamtym okresie Parafia nie miała własnego kościoła i korzystała z gościnności parafii staroluterańskiej, której świątynia mieściła się przy ulicy Ogrodowej (obecnie kościół metodystyczny). W tym okresie szczególnie zapisał się ks. senior Gustaw Manitius - pastor i działacz na rzecz umacniania polskości na ziemiach zachodnich, członek m.in. Polskiego Związku Zachodniego. Do Parafii należeli wówczas przedstawiciele polskiej inteligencji, tacy jak prof. Jan Stanisław Bystroń - jeden z ojców polskiej etnologii, czy chemik prof. Julian Flatau.

W czasie drugiej wojny światowej Parafia Ewangelicko-Augsburska została zlikwidowana przez hitlerowskie władze okupacyjne, a jej duszpasterz osadzony najpierw w więzieniu przy ul. Młyńskiej, a później w obozie koncentracyjnym w Forcie VII, gdzie w lutym 1940 został zamordowany. Wielu członków parafii musiało się ukrywać lub wyjechać do Generalnego Gubernatorstwa, część zdecydowała się na pozostanie w Poznaniu, co wiązało się z koniecznością podpisania niemieckiej listy narodowościowej.

Po drugiej wojnie światowej Parafia Ewangelicko-Augsburska zmagała się z trudnościami. Na nowo musiała ona odbudowywać swój byt materialny i organizować życie religijne. Pod jej opiekę przeszli wierni Ewangelickiego Kościoła Unijnego, którzy pozostali w mieście i na terenie Wielkopolski. Pierwsze nabożeństwa odbywały się od wiosny 1945 w domu Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego przy ul. Kossaka 9. Prowadził je kapelan ewangelicki ks. Karol Świtalski. Władze komunistyczne nie zgodziły się na przyznanie Parafii jednego z dawnych kościołów ewangelickich, co było motywowane fałszywym wyobrażeniem ewangelików, jako Niemców. Dopiero w 1946 udało się Parafii pozyskać dawną kaplicę cmentarną przy ul. Grunwaldzkiej, która służyła poznańskim luteranom aż do 2003 roku.

Szczególnymi postaciami w powojennej historii poznańskich ewangelików byli księża Jan Walter i Tadeusz Raszyk. Ks. Walter służył w Poznaniu w latach 1962-1980. Dał się poznać jako zaangażowany ekumenista i rzecznik pojednania polsko-niemieckiego. W trakcie jego służby Parafia nawiązała przyjazne kontakty z ewangelikami z NRD. Ks. Walter był także wieloletnim przewodniczącym poznańskiego oddziału Polskiej Rady Ekumenicznej.

Ks. senior Tadeusz Raszyk pełnił służbę w Poznaniu od 1980. Po 1989 przed Kościołem otworzyły się nowe możliwości, dzięki którym Parafia zabezpieczyła swój byt materialny. W 2003 roku Parafii udało się ukończyć budowę nowego centrum parafialnego wraz z kościołem Łaski Bożej przy ulicy Obozowej 5. Kościół został poświęcony przy udziale bp Janusza Jaguckiego we wrześniu 2004 roku.

Obecnym proboszczem Parafii jest ks. Marcin Kotas, który pełni swój urząd od 2013 roku.

Fot: Janusz Ludwiczak, Parafia Ewangelicko-Augsburska w Poznaniu

ZOBACZ TAKŻE: 15-lecie kościoła Łaski Bożej

ZOBACZ TAKŻE: Protestanci obchodzili 500-lecie Reformacji. Arcybiskup wziął udział w nabożeństwie {► WIDEO}

ZOBACZ TAKŻE: Park, który był cmentarzem, później nazywał się Zwycięstwa