Wydarzenia, Łazarskie kalendarium, Kultura

Pamięć o zwycięstwie. Uroczystości na skwerze Marszałka Focha

czwartek, 12 lutego 2026, 00:21   Janusz Ludwiczak

Na Skwerze Marszałka Focha przy zbiegu ulic Matejki i Wyspiańskiego odbyły się uroczystości z okazji zbliżającej się 107. rocznicy podpisania rozejmu w Trewirze, który zakończył Powstanie Wielkopolskie.

Podpisany 16 lutego 1919 r. rozejm w Trewirze był pierwszym uznaniem żądań Polaków dotyczących przyłączenia Wielkopolski do Rzeczypospolitej. W środowe południe na Skwerze marszałka Ferdynanda Focha odbyły się uroczystości z okazji zbliżającej się rocznicy zakończenia Powstania Wielkopolskiego.

– Rozejm w Trewirze był kolejnym krokiem na drodze do zakończenia działań wojennych i stabilizacji sytuacji w Europie. Dla Polski, która po 123 latach niewoli wracała na mapę świata, był to moment niezwykle ważny. Otwierał on drogę do umacniania granic, budowania struktur państwowych i realnego kształtowania niepodległości - tej wyczekanej, wywalczonej i upragnionej – podkreślał Wawrzyniec Wierzejewski, prezes Wielkopolskiego Oddziału Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego.

– Skwer Marszałka Focha staje się dziś przestrzenią wspólnej zadumy, ale też wspólnoty. Łączy nas pamięć o przeszłości, niezależnie od wieku, poglądów czy doświadczeń. To właśnie w takich chwilach szczególnie wyraźnie widać, że historia nie jest tylko zapisem dat i faktów, lecz żywą opowieścią, która nadal nas kształtuje – dodał Wawrzyniec Wierzejewski.

W obchodach wziął udział m.in. Igor Kraszewski - konsul honorowy Francji w Poznaniu, a także przedstawiciele: Rady Miasta Poznania na czele z jej przewodniczącym Grzegorzem Ganowiczem, służby mundurowe, organizacje kombatanckie, uczniowie I LO oraz Szkół Podstawowych nr 26 i 77, a także harcerze z 100 PDH.

– W 107. rocznicę podpisania rozejmu w Trewirze wracamy pamięcią do chwili, w której wysiłek i ofiara Powstańców Wielkopolskich zostały potwierdzone decyzją o znaczeniu międzynarodowym. W tamtych dniach walczącym towarzyszyła siła, pozwalająca przetrwać najtrudniejsze chwile. Była to głęboka wiara w to, że determinacja i wola walki znajdą należyte uznanie.
W tym kluczowym momencie Polska zyskała potężnego sojusznika. Marszałek Ferdynand Foch - człowiek, którego imię nosi to miejsce - stanął po stronie sprawiedliwości. Jego stanowcza postawa i ultimatum wobec Niemiec sprawiły, że zwycięstwo powstańców zostało uszanowane. Dzisiejsza rocznica przypomina nam ważną prawdę: wolność rodzi się na polu walki, ale także z odwagi decyzji, mądrej polityki i solidarności ludzi, którzy potrafią stanąć po właściwej stronie historii – powiedział Patryk Pawełczak, dyrektor Gabinetu Prezydenta.

Wydarzenie, które zorganizowało Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego oraz Miasto Poznań zakończył występ artystyczny młodzieży z "Marcinka".

Skwer przy zbiegu ulic Matejki i Wyspiańskiego od kwietnia 2018 r. nosi imię Ferdynanda Focha . W miejscu tym ma stanąć pomnik marszałka.

---

Ferdynand Foch – urodził się 2 października 1851 r. w Tarbes we Francji. Po rozpoczęciu wojny francusko-pruskiej w 1870 r. zaciągnął się do armii, lecz nie brał bezpośredniego udziału w walce. Absolwent szkoły artylerii Fontainebleau i Wyższej Szkoły Wojennej. W latach 1894-1900 profesor taktyki wojennej Wyższej Szkoły Wojskowej, a w latach 1907-1911 jej komendant. Po wybuchu I wojny światowej jako dowódca 9. armii przyczynił się do zwycięstwa w bitwie nad Marną (1914 r.), następnie koordynował działania bojowe podejmowane przez Francuzów, Anglików i Belgów. Jako dowódca grupy armii kierował ofensywą w Artois (1915 r.) i nad Sommą (1916 r.). W 1918 r. powołany początkowo do koordynowania działań sprzymierzonych na froncie zachodnim, później naczelny dowódca sił sprzymierzonych, którymi dowodził do końca wojny, zakończonej podpisaniem 11 listopada 1918 r. układu rozejmowego pomiędzy mocarstwami Ententy i Niemcami. 16 lutego 1919 r. w Trewirze podpisano układ przedłużający rozejm. Na wyraźne żądanie marszałka Focha objął on także front wielkopolski. Zobowiązano Niemców do zaprzestania działań zaczepnych przeciw Polakom i wyznaczono linię demarkacyjną. Jednocześnie Armia Wielkopolska została uznana za wojsko sprzymierzone. Podczas wizyty w Polsce w maju 1923 r. marszałek w dniach 7-8 maja przebywał w Poznaniu. Przez cały czas jego pobytu w stolicy Wielkopolski prasa prześcigała się w hołdach składanych gościowi. Nazywano go „Gościem Najmilejszym”, „Wybawcą”. Wszędzie tłumy poznaniaków wiwatowały na jego cześć. Za zasługi został uhonorowany licznymi odznaczeniami i tytułami krajowymi oraz zagranicznymi. Mianowany Marszałkiem Francji (1918 r.), Wielkiej Brytanii (1919 r.), Polski (1923 r.). Znany był jako przyjaciel Polski. Zmarł 20 marca 1929 r. w Paryżu. Został pochowany w paryskim Kościele Inwalidów.

Fot: Andrzej Radwański

ZOBACZ TAKŻE: Radni zgodzili się na wzniesienie pomnika marszałka Focha

ZOBACZ TAKŻE: "W 100-lecie pobytu Ferdynanda Focha" – wyjątkowa wystawa na Rynku Łazarskim {►FILM}

ZOBACZ TAKŻE: Posadzono "Lipę Marszałka Focha"

ZOBACZ TAKŻE: Łazarz ma Focha. Otwarto skwer, któremu patronuje marszałek {► WIDEO}

ZOBACZ TAKŻE: Upamiętniono prezydenta USA Wilsona w przededniu 100. rocznicy śmierci. Odsłonięto historyczny głaz i replikę tablicy

Byłeś świadkiem wypadku? Widziałeś dziurę w jezdni? Zamknęli Twój ulubiony sklep? W kranie nie ma wody? Zaginął Twój pies lub kot? Masz sprawę, która wymaga naszej interwencji?
Powiadom nas o tym: www.24.lazarz.pl lub wyślij e-mail 24@lazarz.pl
ŁAZ@RZ24 – Kontaktowa Platforma Czytelników jest do Twojej dyspozycji
Twórz razem z nami - by pomóc sobie i innym.