Rozpoczynamy spacer po Łazarzu, przybliżając patronów ulic - na początek Arciszewskiego
13-01-2013 11:35   Janusz Ludwiczak
Na Łazarzu jest ponad 70 ulic. A czy znamy patronów ulic, przy których mieszkamy? Rozpoczynamy nasz nowy cykl: "Spacer po Łazarzu - patroni naszych ulic".

Ulica Arciszewskiego:

  • Długość: na Łazarzu - 500 metrów, całkowita - 828 metrów
  • Kod pocztowy: 60-267 (od 1 do 17 nr parzyste), 60-268 (nr 23), 60-269 (od 25 do 25a), 60-271 (od 27 do 35 nr nieparzyste)
  • Urząd pocztowy: Poznań34 (ul. Chociszewskiego 18/24)
  • Ilość budynków: 17
  • Najwyższy numer: 48
  • Status drogi: krajowa, układ podstawowy
  • Komunikacja miejska: BUS - 64, 79, 82, 93
  • Parafia: Chrystusa Sługi
  • Okręg wyborczy: II (Łazarz-Stary Grunwald-Jeżyce-Ogrody)
  • Obwód wyborczy: komisja nr 39, Szkoła Podstawowa nr 69 (ul. Jarochowskiego 62)
  • Obwód szkół: Szkoła Podstawowa nr 69 (ul. Jarochowskiego 62), Gimnazjum nr 53 (ul. Winklera)
  • Policja: Komisariat Poznań-Grunwald (ul. Rycerska), rewir III, rejon dzielnicowych 24


Ma pół kilometra długości

Na terenie Łazarza ulica Arciszewskiego ma pół kilometra długości, po dwa pasy ruchu w każdym kierunku. Ma trzy skrzyżowania (z ul. Palacza, Winklera i Hetmańską/Grochowską/Reymonta).

Ulica Arciszewskiego stanowi fragment drogi krajowej nr 5 (na Leszno i Wrocław oraz na Gniezno i Bydgoszcz). Jeżdżą nią cztery linie autobusowe - nr 64 (z Kaczej przez Jeżyce na Strzeszyn Grecki), 79 (z os. Kopernika na Dębiec), nr 82 (z Górczyna przez Grunwald i Winogrady na os. Wichrowe Wzgórze) oraz nr 93 (z Górczyna na Piątkowo). Przy skrzyżowaniu z ul. Hetmańską znajduje się przystanek węzłowy (o tej samie nazwie co nazwa ulicy, którą omawiamy), gdzie pasażerowie mogą przesiąść się na tramwaj.


Zróżnicowana zabudowa

Zabudowa ulicy jest zróżnicowana. Na samym początku Arciszewskiego, która zaczyna się od Hetmańskiej, znajdują się trzypiętrowe kamienice, kawałek dalej, idąc w stronę ul. Winklera zobaczyć możemy wille, a jeszcze dalej, w pobliżu skrzyżowania ul. Palacza mieszczą się wieżowce. Po drugiej stronie zlokalizowane są ogródki działkowe.


Ponad 33 tysiące woluminów

Pomiędzy wieżowcami i szeregowcami, pod numerem 27 znajduje się Biblioteka Raczyńskich. Filia nr 12 oferuje dorosłym księgozbiór składający się z 25 tysięcy woluminów. Dzieci mogą w Filii nr 46 mają do dyspozycji 8 tysięcy woluminów. W bibliotece tej można wypożyczyć również czasopisma, przeczytać prasę codzienną czy skorzystać z internetu. Biblioteka czynna jest codziennie w godz. od 9:00 do 19:00.


Ciekawostki:

  • Ulica Arciszewskiego ma szeroki pas rozdziału, na którym kierowcy mogą w okresie Wszystkich Świętych parkować swoje samochody zmierzając na cmentarz Górczyński.
  • Szeroki pas rozdziału przeznaczony jest na tramwaj! Projektowana od ponad dwudziestu pięciu lat linia tramwajowa, ma od skrzyżowania ulic Reymonta i Hetmańskiej dojeżdżać na os. Kopernika.
  • Tak naprawdę mamy dwie ulice Arciszewskiego, które rozwidlają się od skrzyżowania z ul. Hetmańską. "Stara" ulica kończy się przy skrzyżowaniu z ul. Winkera. "Nowa" czteropasmowa ulica Arciszewskiego została zbudowana w latach 70. i połączyła ulicę Reymonta/Grochowską/Hetmańską z ul. Ściegiennego. Zanim powstała "nowa" ulica Arciszewskiego autobusy linii nr 64 na os. Kopernika jeździły przez Promienistą.


Krzysztof Arciszewski (źródło: Wikipedia)
Urodził się 9 grudnia 1592 r. w Rogalinie, zmarł 7 kwietnia 1656 pod Gdańskiem. Generał artylerii armii holenderskiej i armii Rzeczypospolitej, poeta i pisarz.

Pochodził z szlacheckiej, ariańskiej rodziny Eliasza Arciszewskiego herbu Prawdzic i Heleny z Zakrzewskich. Uczęszczał do szkoły ariańskiej w Śmiglu, od 1608 roku do we Frankfurcie nad Odrą. W latach 1621-1622 brał udział w wyprawie inflanckiej hetmana polnego litewskiego Krzysztofa Radziwiłła, na którego dworze służył od 1619 roku. Za zabójstwo dokonane wraz z bratem (na Kasprze Jaruzelu Brzeźnickim, palestrancie, którego rzekome machinacje doprowadziły rodzinę Arciszewskich do ruiny) został skazany na infamię i banicję i wygnany z kraju.

W 1623 roku przybył do Holandii i osiadł w Hadze. Zapewne wtedy przeszedł na kalwinizm, którego wyznawcą został już do końca życia. Dzięki poparciu i pomocy finansowej hetmana Krzysztofa Radziwiłła podjął studia w dziedzinie inżynierii wojskowej i artylerii. Studiował również nawigację na uniwersytecie w Lejdzie. Brał udział w wojnie trzydziestoletniej po obu stronach konfliktu. W końcu 1623 roku bronił Bredy, pod dowództwem księcia Maurycego Orańskiego. Po kilkumiesięcznym pobycie w Polsce (na przełomie 1625 i 1626 roku) udał się do Francji i kształcił się w Paryżu w zakresie artylerii. Pełnił funkcję tajnego wysłannika hetmana Radziwiłła na dworze francuskim, czym naraził się królowi Zygmuntowi III Wazie i ponownie uniemożliwił powrót do Polski. W 1629 r., pod sztandarem francuskim kardynała Richelieu, zdobywał protestancką twierdzę La Rochelle.

W listopadzie 1629 r. zaciągnął się do służby holenderskiej w Kompanii Zachodnioindyjskiej w stopniu kapitana. Dotarł do Brazylii razem z 7-tysięczną ekspedycją wysłaną przeciw Hiszpanii i Portugalii. 13 lutego 1630 wraz z desantem wojsk Kompanii wylądował w Pernambuco. Brał udział w wielu bitwach i potyczkach. Szturmował twierdze Olinda i Recife. Pod jego dowództwem holenderski desant zajął wysepkę Itamaracá. Dzięki odwadze i waleczności, którą wykazywał się w boju, szybko awansował do rangi majora. W 1633 powrócił do Niderlandów, gdzie ponownie zawierzono jego doświadczeniu i po awansowaniu do stopnia pułkownika wysłano do Brazylii. Był tam zastępcą naczelnego wodza Sigismunda von Schkoppego.

Arciszewski na czele 366 ludzi obsadził ufortyfikowany przyczółek nazwany Fort Oranje, na cześć rodziny Oranje-Nassau (po odzyskaniu przez Portugalczyków przemianowany na Forte de Santa Cruz). Najsłynniejsze osiągnięcia militarne: zdobycie twierdzy Arrayal (Castello Real) i Porto Calvo (18 stycznia 1636), oblężenie Nazareth. W 1637 został wicegubernatorem holenderskiej Brazylii, podwładnym hrabiego Maurycego de Nassau-Siegen. Przez pewien czas pełnił funkcję wodza naczelnego sił holenderskich w Brazylii. Jednak różnica poglądów na sposób prowadzenia kampanii w Brazylii pomiędzy Arciszewskim a hrabią de Nassau doprowadziła do powrotu Arciszewskiego do Holandii w 1637.

W rok później zły obrót spraw na kontynencie południowoamerykańskim skłonił Niderlandy do ponownego wysłania do Brazylii, tym razem już generała Arciszewskiego. Gubernator de Nassau po raz kolejny poczuł się zagrożony i przeforsował w Radzie Politycznej kolonii zwolnienie Krzysztofa Arciszewskiego ze służby i odesłanie go do Holandii. Decyzja Rady nie została uznana przez Stany Generalne (parlament holenderski), jednak ambicja Arciszewskiego nie pozwoliła mu na bierność i osobiście poprosił o dymisję.

Przez cały okres pobytu w Ameryce Arciszewski spisywał swoje obserwacje dotyczące plemion indiańskich, z którymi walczył ramię w ramię lub zetknął się na swej drodze. Zaniepokojony o losy tego dorobku w wypadku ewentualnej śmierci na polu bitwy, wysłał go statkiem do Holandii, do znajomego naukowca Gerarda Vossa. W 1642 w Amsterdamie ukazało się dzieło Vossa De theologia gentili et physiologia christiana sive de origine et progressu idolatriae, w którym cytował on z entuzjazmem całe fragmenty przekazanych mu wcześniej notatek Polaka. Etnograficzne obserwacje Arciszewskiego były przyjmowane z wielką atencją przez środowisko naukowe XVII-wiecznej Holandii. Niestety wkrótce zostały zapomniane na z górą 200 lat.

W 1646 r. powrócił do Polski i przyjął ponowioną przez króla Władysława IV Wazę propozycję objęcia dowództwa artylerii koronnej.

Pod panowaniem Jana II Kazimierza Wazy uczestniczył w wojnach z kozaczyzną i Tatarami. We wrześniu 1648 podczas powstania Chmielnickiego dowodził obroną Lwowa, brał udział w odsieczy Zbaraża, walczył w bitwach pod Zborowem i Piławcami. Wykorzystując swoje doświadczenia wyniesione ze służby w Brazylii, wprowadził wiele reform i udoskonaleń w dziedzinie artylerii i budowy fortyfikacji.

Ambicja Arciszewskiego po raz kolejny wzięła górę. Na skutek otwartego konfliktu z kanclerzem wielkim koronnym Jerzym Ossolińskim, podówczas mianowanym generalissimusem, w 1650 złożył dymisję z zajmowanych stanowisk i odsunął się w zacisze rodzinne.

Utalentowany poeta, napisał m.in. Wiersze, ktoremi Ich Mość PP. K. i Eliasz Arciszewscy, z ojczyzny in exilium idąc i w okręt wsiadając, rodzice bardzo żałosne żegnali.

Zmarł w 1656 i został pochowany w kalwińskim kościele w Lesznie, lecz jego ciało spłonęło wkrótce, ponieważ Leszno za pomoc wojskom szwedzkim podczas potopu zostało podpalone i zniszczone.

Krzysztof Arciszewski jest autorem utworu poetyckiego "Wiersze, ktoremi Ich Mość PP. K. i Eliasz Arciszewscy, z ojczyzny in exilium idąc i w okręt wsiadając, rodzice bardzo żałosne żegnali", 1622, napisał traktakt medyczny "Epistola de podagra curata per Doctorem Andream Cnoeffelium", Amsterdam 1643, a także cykl sonetów.


Komentarze (5)

05-10-2016 12:42:46
szczepw
Nie mogę nigdzie znależć "Wierszy" Arciszewskiego.Może ktoś wie gdzie mam szukać? A ponad to> W Kołobrzegu też jest ul .Arciszewskiego.Znajduje się w dzielnicy zachodniej.Przy niej mieści się dawna Szkoła Technikum Rybołówstwa Morskiego ,obecnie Zespół Szkół Morskich.Piękny widok na morze
05-10-2016 12:36:48
szczepw
Nie mogę nigdzie znależć "Wierszy" Arciszewskiego.Może ktoś wie gdzie mam szukać?
13-01-2013 22:37:24
kaziu b
Nie ma na Łazarzu ulicy na "Ź", natomiast wg Książki Adresowej Miasta Poznania z 1933 roku istniała kiedyś na Łazarzu ulica Żołnierska ale w którym miejscu ona się znajdowala to tego nie wiem, może ktoś z was wie ? Ogólnie ciekawy pomysł z tym spacerem po ulicach, gratuluję.
13-01-2013 21:21:47
kaśka
A jest na Łazarzu jakaś ulica na Ź??? Fajny pomysł, czekam z niecierpliwością na moją ulicę.
13-01-2013 19:28:20
:)
Powodzenia w doprowadzeniu spaceru do Z Ż Ź

Dodaj swój komentarz

Nick: (max. 40znaków)

Treść komentarza:

Wpisz kod z obrazka: (cyfry i litery a-f)

REGULAMIN:
Publikowane komentarze odzwierciedlają osobiste poglądy ich autorów, którzy ponoszą wyłączną odpowiedzialność za ich treść. Wpisy naruszające polskie prawo, dobra innych osób, zawierające słowa powszechnie uznane za wulgarne oraz nie związane bezpośrednio z komentowanym tekstem będą kasowane. Niedopuszczalne jest również zamieszczanie w treści komentarzy linków do innych stron internetowych, reklam oraz danych osobowych i adresowych osób prywatnych i firm. Komentarze ukazują się na stronie po akceptacji przez moderatora, co nie zwalnia ich autorów od odpowiedzialności za wygłaszane treści.
Aktualności
Niezapominajka
17

lis

do 18-11-2017
Zajezdnia tramwajowa MPK ul. Głogowska 131/133
Akcja honorowego poboru krwi
w godz. 8:00-13:00

18

lis

19:00
Scena Robocza - centrum teatów niezależnych ul. Grunwaldzka 22 (wejście od Matejki) (budynek dawnego Kina Olimpia)
Premiera spektaklu "Rodzina" w wykonaniu teatru Circus Ferus

Neo-Lazarus ul. Grunwaldzka 22 (wejście od Matejki) (budynek dawnego Kina Olimpia)
Plan SlotArt Day Poznań #5 Rozwiń skrzydła
- więcej szczegółów

21

lis

Międzynarodowe Targi Poznańskie
Targi pracy
w godz. 10:00-19:00 - paw. 15

19:00
Międzynarodowe Targi Poznańskie Sala Ziemi (pawilon 15)
Koncert T.Love - 35 lat

[ wszystkie ]

Komentarze
Ogłoszenia
Newsy na Twoją skrzynkę!
Zapisz się na listę mailingową:
Twój e-mail: